De wet- en regelgeving rondom persoonlijke beschermingsmiddelen ontwikkelt zich voortdurend. Nieuwe inzichten, technologische innovaties en veranderende werkomstandigheden leiden regelmatig tot aanpassingen van wetgeving, normen en richtlijnen. Voor fabrikanten, leveranciers, werkgevers en gebruikers van PBM is het daarom belangrijk om op de hoogte te blijven van de laatste ontwikkelingen. Hieronder gaan wij specifiek in op wetgeving rond Adembescherming.

Adembescherming is ingebed in een uitgebreid stelsel van wet- en regelgeving. Werkgevers zijn op grond van de Arbowet en het Arbeidsomstandighedenbesluit verplicht om werknemers te beschermen tegen gezondheidsrisico’s.

Daarnaast moeten adembeschermingsmiddelen (ABM) voldoen aan verordeningen en normeringen die voor alle landen in Europa gelden. We zetten de belangrijkste op een rij.

Belangrijkste regelgeving Adembescherming   

Europese PBM-verordening    

De Europese PBM-verordening (EU) 2016/425 stelt eisen aan ontwerp, productie, conformiteitsbeoordeling en markttoezicht van PBM. Voor adembescherming betekent dit onder andere dat producten:

• aantoonbaar moeten beschermen tegen de risico’s waarvoor deze zijn ontworpen;
• een conformiteitsbeoordeling moeten doorlopen;
• voorzien moeten zijn van CE-markering;
• vergezeld moeten gaan van een EU-conformiteitsverklaring.

NEN-normen   

PBM moeten voldoen aan worden getest volgens Europese normen, zoals:

> NEN-EN 136 voor volgelaatsmaskers

> NEN-EN 140 voor herbruikbare halftgelaatsmaskers

> NEN-EN 143 voor stof- en deeltjesfilters als onderdeel op een ademhalingsmasker

> NEN-EN 149 voor stofmaskers klassen FFP1, FFP2 en FFP3)

> NEN-EN 12941 voor aangedreven filtersystemen met kap of helm

> NEN-EN 12942 voor aangedreven systemen met volgelaatsmasker

> NEN-EN 14387 voor gas- en combinatiefilters

> NEN-EN 529 voor de selectie, het gebruik, het onderhoud en het beheer van ABM.

Praktisch uitvoerbaar
Goede normen vormen de basis voor veilige en betrouwbare persoonlijke beschermingsmiddelen. VVGW vindt het belangrijk dat Europese normen blijven meebewegen met technologische ontwikkelingen, nieuwe risico’s en veranderende werkomstandigheden. Tegelijkertijd is het essentieel dat wijzigingen zorgvuldig worden afgewogen, wetenschappelijk zijn onderbouwd en praktisch uitvoerbaar blijven voor fabrikanten, werkgevers en gebruikers.

VVGW: Kennis leveren
Daarom levert de VVGW via de European Safety Federation (ESF) actief kennis, praktijkervaring en technische expertise voor onder meer de ontwikkeling en actualisatie van Europese normen en de implementatie ervan.

Arbeidshygiënische strategie wettelijk vastgelegd in Arbowet

Adembescherming begint niet met het dragen van een masker. Goede bescherming begint bij het herkennen en beoordelen van risico’s en het nemen van passende maatregelen volgens de arbeidshygiënische strategie. Pas wanneer bronaanpak, technische en organisatorische maatregelen de blootstelling onvoldoende kunnen beperken, is het inzetten van adembeschermingsmiddelen aan de orde. Persoonlijke beschermingsmiddelen vormen daarmee geen eerste, maar de laatste verdedigingslinie tegen gezondheidsrisico’s. Deze volgorde is wettelijk vastgelegd in de Arbowet en voor gevaarlijke stoffen nader uitgewerkt in artikel 4.4 van het Arbeidsomstandighedenbesluit.

Arbowet

De Arbowet verplicht werkgevers een veilige en gezonde werkplek te creëren.

Werkgevers moeten in ieder geval:

• risico’s inventariseren (RI&E);
• maatregelen nemen;
• werknemers voorlichten;
• geschikte PBM beschikbaar stellen.

NVvA-richtlijn Adembescherming 2024

Sinds april 2024 is de richtlijn ademhalingsbescherming van de NVvA van kracht. De Nederlandse Arbeidsinspectie ziet dit als richtinggevend document. Met de richtlijn wil de NVvA richting geven aan de juiste keuze voor ademhalingsbeschermingsmiddelen als onderdeel van de arbeidshygiënische strategie.  Als ademhalingsbeschermingsmiddelen nodig zijn, dient dit met een programmatische aanpak te worden ondersteund. Hierin moeten naast de keuze voor het type, ook voorlichting, onderhoud en opslag worden meegenomen en vastgelegd.

> De richtlijn is gratis te downloaden op de website van de NVvA

Arbeidshygiënische strategie 

De arbeidshygiënische strategie voor verantwoord werken met gevaarlijke stoffen schrijft een vaste volgorde van maatregelen voor:

1. Substitutie: vervang gevaarlijke stoffen of processen door een veiliger alternatief.
2. Technische maatregelen: voorkom blootstelling door bronafzuiging, ventilatie, afscherming of gesloten systemen.
3. Organisatorische maatregelen: beperk de duur en frequentie van blootstelling, pas werkprocedures aan en geef medewerkers duidelijke instructies.
4. Persoonlijke beschermingsmiddelen: zet adembescherming alleen in wanneer restrisico’s na voorgaande maatregelen blijven bestaan.

Voor werkzaamheden met CMR-stoffen (kankerverwekkende, mutagene en reprotoxische stoffen) gelden nog strengere eisen. Daarbij mag uitsluitend worden afgeweken van maatregelen hoger in de arbeidshygiënische strategie wanneer deze technisch niet uitvoerbaar zijn. Economische argumenten zijn daarbij niet doorslaggevend.

Heb je vragen?

Heb je vragen? Stel deze aan onze deskundigen in de VVGW-kennisgroep Adembescherming